Ngày 10/10 hằng năm được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lựa chọn là Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới. Ngày này nhằm nâng cao nhận thức về các vấn đề sức khỏe tâm thần và thúc đẩy những nỗ lực hỗ trợ sức khỏe tâm thần trên toàn cầu.
Đây cũng là dịp để các tổ chức, chuyên gia và cơ sở y tế cùng nhìn lại những việc đã thực hiện, đồng thời xác định những thay đổi cần thiết để dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trở nên gần gũi, phù hợp và dễ tiếp cận hơn.
Chủ đề Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới năm 2026
Chủ đề được WHO lựa chọn cho năm 2026 là:
“Lived experiences heard: real voices, real change”
Tạm dịch: “Lắng nghe trải nghiệm thực tế – Tiếng nói thật, thay đổi thật”.
“Trải nghiệm thực tế” được hiểu là những điều một người đã trực tiếp trải qua khi sống cùng vấn đề sức khỏe tâm thần, tìm kiếm sự hỗ trợ, tiếp nhận dịch vụ hoặc gặp khó khăn trong quá trình tiếp cận chăm sóc.
Theo WHO, người có trải nghiệm thực tế không nên chỉ được mời kể lại câu chuyện của mình mà cần có cơ hội tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, thiết kế dịch vụ, triển khai và đánh giá hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Khi tiếng nói của người sử dụng dịch vụ được lắng nghe một cách thực chất, hệ thống chăm sóc có thể trở nên phù hợp hơn với nhu cầu thực tế, tôn trọng quyền con người và lấy người bệnh làm trung tâm
Vì sao nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần có ý nghĩa?
Sức khỏe tâm thần là một phần của sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, định kiến, sự e ngại và thiếu thông tin vẫn có thể khiến nhiều người trì hoãn việc tìm kiếm hỗ trợ.
Hoạt động truyền thông đúng cách có thể giúp cộng đồng hiểu rằng:
-
Vấn đề sức khỏe tâm thần cần được nhìn nhận nghiêm túc;
-
Tìm kiếm hỗ trợ không phải là biểu hiện của sự yếu đuối;
-
Người có vấn đề sức khỏe tâm thần cần được tôn trọng và bảo vệ quyền riêng tư;
-
Việc phát hiện, tư vấn và hỗ trợ phù hợp có ý nghĩa đối với người bệnh, gia đình và cộng đồng.
Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới vì vậy không chỉ là một hoạt động truyền thông thường niên mà còn là lời nhắc về trách nhiệm xây dựng môi trường chăm sóc an toàn, tôn trọng và không kỳ thị.
Cơ sở y tế có vai trò gì trong chăm sóc sức khỏe tâm thần?
Bệnh viện và phòng khám là một trong những điểm tiếp xúc trực tiếp giữa người dân với hệ thống chăm sóc sức khỏe. Vì vậy, cơ sở y tế có thể góp phần nâng cao nhận thức và cải thiện trải nghiệm của người bệnh thông qua những hoạt động thiết thực.
1. Cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu
Cơ sở y tế có thể chia sẻ nội dung từ các nguồn chính thống, sử dụng ngôn ngữ gần gũi và tránh những cách diễn đạt mang tính định kiến hoặc gắn nhãn người bệnh.
2. Lắng nghe người bệnh và người chăm sóc
Ý kiến phản hồi có thể giúp cơ sở nhận diện những khó khăn trong quá trình tiếp cận, thăm khám và sử dụng dịch vụ. Việc lắng nghe cần đi kèm với cơ chế tiếp nhận, phản hồi và cải tiến phù hợp.
3. Xây dựng quy trình chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm
Quy trình tiếp đón, tư vấn, đánh giá, chuyển tuyến và theo dõi cần bảo đảm sự tôn trọng, riêng tư và phối hợp giữa các bộ phận liên quan.
4. Nâng cao năng lực của nhân viên y tế
Không chỉ nhân sự chuyên khoa, đội ngũ tiếp đón, điều dưỡng, bác sĩ và nhân viên hỗ trợ cũng cần có nhận thức phù hợp để giao tiếp tôn trọng, nhận biết nhu cầu hỗ trợ và hướng dẫn người bệnh đúng quy trình.
5. Tăng cường kết nối và tính liên tục trong chăm sóc
Cơ sở y tế cần xác định rõ phạm vi chuyên môn, đầu mối tiếp nhận, quy trình phối hợp và phương án chuyển người bệnh đến dịch vụ phù hợp khi cần thiết.
Những việc cơ sở y tế có thể bắt đầu thực hiện
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới không nhất thiết phải bắt đầu bằng một chiến dịch quy mô lớn. Bệnh viện và phòng khám có thể triển khai từ những việc cụ thể như:
-
Rà soát nội dung truyền thông dành cho người bệnh;
-
Bổ sung kênh tiếp nhận phản hồi;
-
Đánh giá quy trình bảo mật và quyền riêng tư;
-
Tập huấn kỹ năng giao tiếp cho nhân viên;
-
Rà soát quy trình phát hiện, tư vấn và chuyển tuyến;
-
Lắng nghe ý kiến của người sử dụng dịch vụ và người chăm sóc;
-
Kết nối với các đơn vị chuyên môn, tổ chức xã hội và nguồn lực tại cộng đồng.
Những thay đổi nhỏ nhưng được thực hiện thường xuyên có thể góp phần tạo nên môi trường chăm sóc thân thiện và tôn trọng hơn.
Lấy trải nghiệm của người bệnh làm cơ sở cải tiến
Thông điệp của Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới năm 2026 nhấn mạnh rằng lắng nghe chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển thành hành động.
Đối với các cơ sở y tế, đây là dịp để nhìn lại cách thiết kế dịch vụ, tổ chức quy trình và tương tác với người bệnh. Việc đưa trải nghiệm thực tế vào quá trình cải tiến có thể giúp dịch vụ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người sử dụng, đồng thời nâng cao chất lượng và tính nhân văn trong chăm sóc.
Nguồn tham khảo:
CMED – Tư vấn & Đồng hành cùng cơ sở y tế
📞 Hotline: 088.6099.866
🌐 Website: cmed.vn